Zawód tłumacza przysięgłego to zawód cieszący się dużym poziomem zaufania publicznego, podobnie jak zawód adwokata, radcy prawnego, czy notariusza. Swoją pracą pomaga on w wielu aspektach życia obywateli. Dzięki tłumaczeniom uwierzytelnionym („przysięgłym”) klienci mogą spełnić wymagania urzędów, sądów, szkół oraz rozwiązać problemy występujące w takich sprawach, jak sprawy urzędowe, sądowe, praca, edukacja.
Zasady, uprawnienia i obowiązki tłumacza przysięgłego zostały uregulowane w Ustawie z dnia 25.11.2004 roku o zawodzie tłumacza przysięgłego. To tam znajdują się wymagania formalne dotyczące tłumaczeń uwierzytelnionych, np. o formule uwierzytelniającej tłumacza, pieczęci tłumacza przysięgłego.
Drugim dokumentem, który opisuje zasady pracy tłumacza przysięgłego oraz zasady wykonywania tłumaczeń uwierzytelnionych to Kodeks zawodowy tłumacza przysięgłego.
Oba te dokumenty określają, w jaki sposób tłumacz powinien wykonywać swoje obowiązki, a są to między innymi:
– szczególna staranność, sumienność i rzetelność w wykonywaniu tłumaczeń
– wierność tłumaczenia, czyli zachowanie zgodności tłumaczenia z treścią dokumentu tłumaczonego
– bezstronność w tłumaczeniu – tłumacz nie reprezentuje stanowiska ani interesu zleceniodawcy, zamawiającego ani osób trzecich
– zachowanie tajemnicy zawodowej – tłumacz jest zobowiązany zachować w tajemnicy wszelkie fakty, okoliczności i informacje, z którymi zapoznał się w trakcie realizacji tłumaczenia. Dotyczy to zarówno osób prywatnych, jak i firm. Dotyczy to również korespondencji, danych osobowych, informacji prawnie chronionych. To bardzo ważny aspekt tłumaczeń uwierzytelnionych.
Powyższe zasady znajdują również odzwierciedlenie w tekście roty ślubowania, które tłumacz przysięgły składa wobec Ministra Sprawiedliwości (art. 7.1 ww. ustawy):
„Mając świadomość znaczenia moich słów i odpowiedzialności przed prawem, przyrzekam uroczyście, że powierzone mi zadania tłumacza przysięgłego będę wykonywać sumiennie i bezstronnie, dochowując tajemnicy prawnie chronionej oraz kierując się w swoim postępowaniu uczciwością i etyką zawodową.”
Tłumacz przysięgły posługuje się pieczęcią okrągłą, która zawiera jego imię i nazwisko, język, z którego i na który ma prawo tłumaczyć oraz numer na liście tłumaczy przysięgłych prowadzonej przez Ministra Sprawiedliwości. Odcisk tej pieczęci wraz ze swoim podpisem tłumacz umieszcza na wykonanym przez siebie tłumaczeniu.
Wykonywanie zawodu tłumacza przysięgłego wiąże się też z odpowiedzialnością, nie tylko przez zleceniodawcą, ale również przed organami państwowymi. Zabrzmi to jak banał, ale gdy w grę wchodzi wydanie decyzji administracyjnej, postanowienia sądowego, czy nawet przyznania ulgi na ubezpieczenia auta na podstawie tłumaczenia, wówczas staranność i sumienność przy wykonywaniu tłumaczeń jest wręcz nieodzowna.
